Aktywność fizyczna w ciąży? Fakty i mity!


Właśnie odkryłaś, że jesteś w ciąży. Zastanawiasz się nad rezygnacją z ćwiczeń, bo boisz się, że to niewskazane i może zaszkodzić dziecku? Co na to nauka? Koniecznie przeczytaj nasz artykuł.

  1. Ćwiczenia w ciąży zwiększają ryzyko poronienia. – I tak, i nie. Zależy od intensywności.

Badania przeprowadzone m.in. w Danii [1] (na grupie 2551 kobiet, które poroniły) wykazały, że ryzyko poronienia rośnie u kobiet, które ćwiczyły bardzo intensywnie – powyżej 7h/tydzień (intensywny jogging, tenis czy sporty drużynowe, jak np. piłka nożna) –  w porównaniu z tymi, które nie uprawiały żadnego sportu. Jednakże badacze nie wykazali takiego związku po 18 tygodniu ciąży. W innych badaniach [2] pokazano, że ryzyko poronienia jest większe, gdy ćwiczenia (intensywniejsze niż te, które zwykle kobiety wykonywały) miały miejsce w czasie implantacji zarodka (6-9 dni po owulacji). Obydwa badania jednak dotyczą kobiet, które są zawodowymi atletkami. Ćwiczenia o intensywności od niskiej do średniej nie zwiększają ryzyka poronienia [3]. Co to jest średnia intensywność ćwiczeń? To aktywność, do której wykonania potrzeba energii równoważnej 3-4 METs. 1 MET (metabolic equivalent) to ilość tlenu i kalorii spalanych w czasie spoczynku. Tak więc 3-4 METs oznacza, że ćwiczymy 3-4 razy intensywniej, czyli wykorzystujemy do tego  3-4 razy więcej tlenu i spalamy 3-4 razy więcej kalorii niż w czasie spoczynku. Ogólnie zaleca się, by ćwiczyć na tyle intensywnie, by podczas wykonywania danej aktywności móc swobodnie rozmawiać i nie dostawać przy tym zadyszki!

  1. Dzieci kobiet, które ćwiczą w trakcie ciąży rodzą się mniejsze. – Tak!

W porównaniu z kobietami, które nie uprawiały żadnego sportu w czasie ciąży, kobiety aktywne miały o 31% mniejszą szansę na urodzenie dziecka >4000g i zwykle ich dzieci rodziły się lżejsze [4]. Czy to dobrze? Oczywiście! Redukcja makrosomii (dużej masy urodzeniowej – właśnie powyżej 4000g) zmniejsza ryzyko powikłanego porodu, cesarskiego cięcia, a u dzieci otyłości w dzieciństwie [5].

  1. Ćwiczenia w ciąży zwiększają ryzyko przedwczesnego porodu. – Nie.

W wielu eksperymentach klinicznych oraz w badaniach obserwacyjnych udowodniono, że aktywność fizyczna matki nie zwiększa ryzyka przedwczesnego porodu (przed ukończeniem 37 tyg ciąży) [6].

  1. Dzieci kobiet, które uprawiały sport w ciąży uzyskują niższą punktację Apgar. – Nie.

W badaniach przeprowadzonych na grupie 107 kobiet, które zostały podzielone na 2 grupy – kontrolną (kobiety nie ćwiczyły) i eksperymentalną (wykonywały określny zestaw ćwiczeń aerobowych i wzmacniających przez całą ciążę począwszy od 14-20 tygodnia) – wykazano wręcz, że dzieci kobiet ćwiczących miały wyższą punktację Apgar zarówno w 1 min, jak i w 5 min po urodzeniu [7]. W wielu innych badaniach nie znaleziono różnic w punktacji Apgar pomiędzy dziećmi kobiet aktywnych i nieaktywnych fizycznie w okresie ciąży.

  1. Kobiety, które ćwiczyły w ciąży mają zazwyczaj krótszy poród. – Raczej nie.

Wyniki są zróżnicowane, ale ogólny wniosek z nich jest taki, że albo długość porodu się nie różni, albo kobiety ćwiczące miały krótszy pierwszy okres porodu (389 vs 516 min). Nie znaleziono jednak różnic w trwaniu drugiej fazy porodu [8].

  1. Kobiety, które ćwiczyły w ciąży mają mniejszą szansę na cesarskie cięcie. ­– Raczej tak.

Wyniki badań są różne. W jednym badaniu kobiety ćwiczące w drugim i trzecim semestrze ciąży miały takie samo ryzyko zakończenia ciąży cesarskim cięciem, jak kobiety niećwiczące (15,3 vs. 15,7%) [9]. W innych zaś kobiety uprawiające sport i przed ciążą i w trakcie ciąży (np. bieganie) miały mniejsze ryzyko cc niż te, które przestały ćwiczyć pod koniec pierwszego trymestru (6% vs. 20%) [10]. Podsumować je można tak, że aktywność fizyczna o intensywności od małej do średniej obniża ryzyko cesarskiego cięcia.

  1. Ćwiczenia w ciąży obniżają ryzyko cukrzycy ciążowej. – Tak!

Kobiety, które ćwiczyły w czasie ciąży miały o 57% mniejszą szansę na cukrzycę ciążową od tych, które były nieaktywne [11]!

A więc, bez obaw! Ćwiczenie w ciąży nie tylko nie zaszkodzi ani Tobie, ani dziecku, ale wręcz może pomóc. Oczywiście dotyczy to ciąż niepowikłanych. Zawsze, niezależnie od tego, jaki przebieg ma Twoja ciąża, zanim zaczniesz jakąkolwiek aktywność, powinnaś skonsultować to z lekarzem prowadzącym!

 dr Sylwia Dziemian-Zwolak

Spis literatury:

[1] Madsen M, Jørgensen T, Jensen ML, et al. 2007. Leisure time physical exercise during pregnancy and the risk of miscarriage: a study within the Danish National Birth Cohort. BJOG 114:1419–26.

[2] Hjollund NH, Jensen TK, Bonde JP, et al. 2000. Spontaneous abortion and physical strain around implantation: a follow-up study of first-pregnancy planners. Epidemiology 11:18–23.

[3] Schlüssel MM, Souza EB, Reichenheim ME, et al. 2008. Physical activity during pregnancy and maternal-child health outcomes: a systematic literature review. Cad Saude Publica 24(Suppl 4): 531–44.

[4] Wiebe HW, Boulé NG, Chari R, et al. 2015. The effect of supervised prenatal exercise on fetal growth: a meta-analysis. Obstet Gynecol 125: 1185–94.

[5] Yu ZB, Han SP, Zhu GZ, et al. 2011. Birth weight and subsequent risk of obesity: a systematic review and meta-analysis. Obes Rev 12: 525–42

[6] Pinzon DC, Zamora K, Martinez JH, et al. 2012. Type of delivery and gestational age is not affected by pregnant Latin-American women engaging in vigorous exercise: a secondary analysis of data from a controlled randomized trial. Rev Salud Publica (Bogota) 14: 731–43.

[7] Murtezani A, Pacarada M, Ibraimi Z, et al. 2014. The impact of exercise during pregnancy on neonatal outcomes: a randomized controlled trial. J Sports Med Phys Fitness 54: 802–8.

[8] Perales M, Calabria I, Lopez C, et al. 2016. Regular exercise throughout pregnancy is associated with a shorter first stage of labor. Am J Health Promot 30:149–54.

[9] Bovbjerg ML, Siega-Riz AM. 2009. Exercise during pregnancy and cesarean delivery: North Carolina PRAMS, 2004–2005. Birth 36: 200–7.

[10] Gawade P, Pekow P, Markenson G, et al. 2009. Physical activity before and during pregnancy and duration of second stage of labor among Hispanic women. J Reprod Med 54: 429–35.

[11] Liu J, Laditka JN, Mayer-Davis EJ, Pate RR. Does physical activity during pregnancy reduce the risk of gestational diabetes among previously inactive women? Birth 2008;35:188–95. [PubMed]




dr Sylwia Dziemian-Zwolak

Doktor biologii, fit-mama, doświadczona w tworzeniu tekstów edukacyjnych. Redaktor portalu Nauka Fitness Zdrowie.


Reklama



O nas

Nauka Fitness Zdrowie to portal dla aktywnych fizycznie. Łączymy rzetelne informacje z dobrą motywacją!

Nauka Fitness Zdrowie jest wyłącznie portalem informacyjno-rozrywkowym. Nie prowadzimy porad medycznych, a wszelkie informacje zamieszczone na stronie nie zastępują indywidualnej konsultacji z lekarzem. Stosowanie się do treści zawartych na portalu powinno za każdym razem odbyć się pod nadzorem lekarza-specjalisty lub profesjonalnego trenera. Redakcja i wydawca portalu nie ponoszą odpowiedzialności za stosowanie porad zamieszczanych na stronie.


KONTAKT